Maikutlo: 100 Mongoli: Nako ea Phatlalatso ea Mohlophisi oa Sebaka: 2025-09-27 Tšimoloho: Sebaka
Haeba u kile ua ea sepetlele kapa tleliniking bakeng sa bothata ba bongaka, ho na le monyetla o motle oa hore u kopane le mochine oa CT scan. Sedirisiwa seno sa thekenoloji ya maemo a a kwa godimo sa go tsaya ditshwantsho se na le seabe se se botlhokwa thata mo go tsa kalafi ya segompieno, se thusa dingaka go bona ka botlalo se se diragalang mo mmeleng. Empa hantle-ntle mochine oa CT scan ke eng? E sebetsa joang? Leha ho le joalo, ke hobane'ng ha e le ea bohlokoa meriana ea kajeno? Tataiso ena e felletseng e tla u tsamaisa ka lintlha tsa bohlokoa tsa mechini ea CT scan: ho tloha ho seo e leng sona le hore na e sebetsa joang ho fihlela melemo le lits'ebetso tsa eona.
Mochini oa CT scan, o tsejoang hape e le CAT (Computerized Axial Tomography) scanner, ke sesebelisoa se fetotsoeng sa tlhahlobo se kopanyang theknoloji ea X-ray le ts'ebetso e tsoetseng pele ea komporo ho hlahisa litšoantšo tse qaqileng tsa likarolo tse ka hare tsa 'mele.
Mechini e Tloaelehileng ea X-Ray |
Mechini ea CT Scan |
|
Thekenoloji |
E sebelisa lebone le le leng la X-ray |
E sebelisa maballo a X-ray a potolohang le li-detectors tse ngata |
Mofuta oa setšoantšo |
2D (e bataletseng, joalo ka foto) |
Karolelano (likotoana tsa 2D) |
Boemo ba lintlha |
Qeto e tlase, e bonts'a feela tlhahisoleseling ea mantlha mabapi le sebopeho sa masapo le lisele tse ling tse bonolo |
Litšoantšo tse phahameng tse fanang ka maikutlo a qaqileng ka masapo, lisele tse bonolo le litho tsa 'mele |
Skena Nako |
Ka potlako (metsotsoana e seng mekae) |
Nako e telele (hangata metsotso e 'maloa) |
Lethal dose ea mahlaseli |
Ka kakaretso tlase |
E phahame ka lebaka la ho pepeseha hangata |
Litšenyehelo |
Theko e tlase ea theko le ts'ebetso |
Litsenyehelo tse phahameng tsa theko le ts'ebetso |
Likopo tse Tloaelehileng |
Masapo a robehileng, litlhahlobo tsa meno, X-ray ea sefuba |
Litšoantšo tse qaqileng tsa litho tsa ka hare, lihlahala, methapo ea mali, boko |
Tlhokahalo ea Sebaka |
Compact |
E hloka kamore e kholoanyane |
Litšoantšo tsa matšoafo ho tsoa mochining oa khale oa X-ray

Molao-motheo o sebetsang oa mochine oa CT scan o pota-potiloe ke X-rays. Mona ke tlhaloso e bonolo ea mohato ka mohato ea hore na mochini oa CT scan o sebetsa joang:
Mokuli o behiloe holim'a tafole e nang le enjene e kenang butle-butle sebakeng se chitja sa mochine oa CT scan. Thepa ea X-ray e lula e potoloha 'meleng oa mokuli, e ntša mahlaseli a X-ray.
Li-X-ray tse tsoang mothapong oa X-ray li feta 'meleng. Li-X-ray tsena li monngoa ke lisele tse fapaneng ka lebelo le sa tšoaneng (lithane tse teteaneng li monya mahlaseli a mangata a X-ray). Sehlopha sa li-detectors, tse lutseng ka lehlakoreng le leng la X-ray tube, li tšoara mahlaseli a X-ray a fetang 'meleng.
Sehlopha sa li-detectors se fetolela lipontšo tsena tsa X-ray hore e be lipontšo tsa motlakase, ebe li fetisetsoa k'homphieutheng. Khomphuta e amohela matshwao ana a motlakase mme e a sebedise ho etsa ditshwantsho tse qaqileng tse fapaneng kapa 'dilae'.
Lilae tsena ka bomong li kopantsoe ho ba setšoantšo sa likarolo tse tharo tsa 'mele, ho lumella radiologist ho sekaseka litho le lisele ka botebo.
Mechini ea CT scan e fana ka melemo e mengata ea bohlokoa e e etsang sesebelisoa sa bohlokoa ho tsa bophelo bo botle ba sejoale-joale. E meng ea melemo ea bohlokoa e kenyelletsa:
E 'ngoe ea melemo e hlokomelehang ke bokhoni ba bona ba ho fana ka litšoantšo tse phahameng. Ba khona ho bona lintlha tse nyane haholo tsa anatomical le lintho tse sa tloaelehang. Ka mohlala, tlhahlobong ea kankere ea matšoafo, mechine ea CT scan e khona ho bona maqhutsu a manyenyane hoo a ka lekanang le limilimithara tse ’maloa, e leng ntho e ke keng ea finyelloa ka mechine e tloaelehileng ea X-ray. Litšoantšo tsena tse phahameng li lumella lingaka hore li bone ka ho hlaka likarolo tsa ka hare tsa litho tsa 'mele, li thusa ho etsa tlhahlobo e nepahetseng ea maemo a mangata.
Litlhahlobo tsa CT, tse atisang ho etsoa ka metsotso e seng mekae, li potlakile ha li bapisoa le mekhoa e meng ea litšoantšo tse kang MRIs. Ke molemo o moholo, haholo-holo ho bakuli ba nang le bothata ba ho lula nako e telele kapa ba nang le maemo a itseng a bophelo.
Mechine ea CT scan e ka hlahisa litšoantšo tse fapa-fapaneng ho fana ka pono e batsi haholoanyane ea likarolo tse ka hare tsa mokuli, e thusa lingaka ho bona ka mahlo a kelello likarolo tse rarahaneng, tse kang methapo ea mali, masapo le litho tsa 'mele, bakeng sa tlhahlobo e nepahetseng haholoanyane. Ho feta moo, litšoantšo tsena tse fapaneng li ka kopanngoa hore e be mohlala oa likarolo tse tharo. Hangata sena se sebelisoa ho rera ho buuoa le li-biopsies. Moetso oa mahlakore a mararo o thusa lingaka ho bona ka mahlo a kelello sebaka se nepahetseng sa lintho tse sa tloaelehang, ho netefatsa hore mekhoa e etsoa ka nepo.
Mechini ea CT scan ke lisebelisoa tsa bohlokoa haholo mesebetsing e fapaneng ea bongaka. Tse ling tsa lisebelisoa tse tsebahalang haholo li kenyelletsa:
Ha ho hlahlojoa mofetše, hangata mechine ea CT scan e sebelisoa ho bona mofetše lithong tse fapaneng tse kang matšoafo, sebete, manyeme le liphio. Nakong ea tlhahlobo ea mofets'e kapa kamora kalafo, ho sebelisoa mechini ea CT scan ho lekola tsoelo-pele ea mofets'e, ho thusa lingaka ho lekola hore na hlahala ea honyela kapa ea nama.
CT angiography (CTA) ke mofuta o ikhethileng oa litšoantšo oa CT o sebelisetsoang ho hlahloba bophelo bo botle ba pelo. E thusa litsebi tsa lefu la pelo ho lemoha maemo a pelo, ho thiba ha methapo ea pelo, le li-aneurysms ntle le tlhokahalo ea ho buuoa ka matla.
Thutong ea methapo ea kutlo, mechine ea CT scan e sebelisetsoa ho hlahloba maemo a sa tšoaneng a amanang le boko le tsamaiso ea methapo ea bohareng, e kang ho tsoa mali a boko, ho otloa ke pelo, lihlahala tsa boko, kotsi e bohloko ea boko (TBI). Li ka thusa lingaka tsa methapo ea kutlo ho khetholla mefuta e meholo ea mafu (mohlala, ischemic stroke le hemorrhagic stroke), ho lekola boholo ba mafu (mohlala, lihlahala tse kotsi le lihlahala tse kotsi), le ho rera kalafo e nepahetseng.
Litabeng tsa masapo, mechine ea CT scan e atisa ho sebelisoa ho hlahloba litaba tse nang le masapo, tse kang ho robeha ha masapo, mathata a manonyeletso, mathata a mokokotlo, kapa lihlahala tsa masapo (tse ka sehloohong le tsa metastatic). Ba boetse ba thusa ho rera opereishene ea masapo le ho hlokomela mokhoa oa ho fola.
Ka phaposing ea maemo a tšohanyetso, moo motsotsoana o mong le o mong o leng bohlokoa, mechini ea CT scan e sebetsa e le lisebelisoa tsa bohlokoa tsa tlhahlobo bakeng sa linyeoe tse sithabetsang. Ba ka lemoha ka potlako likotsi tse sokelang bophelo tse ka 'nang tsa se ke tsa bonahala ka ntle, tse kang ho tsoa mali ka hare, ho senyeha ha litho tsa' mele, ho robeha ha masapo, maemo a tšohanyetso a methapo le maemo a tšohanyetso a mpeng.
Le ha mochini oa CT scan o le molemo haholo tlhahlobong ea bongaka, o na le likotsi tse ka bang teng, tse amanang haholo le ho pepesetsoa mahlaseli. Lintlha tse ling ke tsena:
Tšebeliso ea mechine ea CT scan e pota-potile ka ho feletseng X-rays, e leng mofuta oa mahlaseli a ionizing. Mahlaseli a ionizing a na le monyetla oa ho senya DNA liseleng, tseo maemong a sa tloaelehang li ka lebisang kotsing e eketsehileng ea mathata a bophelo bo amanang le mahlaseli a kotsi, joalo ka mofets'e, ka nako e telele. Le hoja tekanyo ea mahlaseli e tsoang mochineng o le mong oa CT scan e batla e le tlaase, ho hlahlojoa khafetsa kapa ho sa hlokahaleng ho ka eketsa monyetla oa ho pepesehela mahlaseli a kotsi bophelong bohle ba motho. Leha ho le joalo, melemo ea CT scans hangata e feta likotsi, haholo-holo ha e le ea bohlokoa bakeng sa ho hlahloba kapa ho phekola maemo a tebileng.
Lihlopha tse ling tsa batho li hloka tlhokomelo e khethehileng ha ho tluoa tabeng ea CT scans. Basali ba baimana ke mohlala o ka sehloohong. Taba ea mantlha ke hore mahlaseli a tsoang ho CT scans a ka ama lesea le ntseng le hōla, haholo-holo nakong ea trimester ea pele. Ho pepesetsoa mahlaseli a kotsi ho ka baka mathata a tsoalo, lithibelo tsa khōlo, kankere ea bongoaneng, kapa esita le ho senyeheloa ke mpa maemong a mang. Ka hona, ntle le haeba melemo e feta ka ho hlaka likotsi tsa boemo bo sokelang bophelo ba ’mè kapa lesea le ka pōpelong, ka kakaretso bakhachane ba lokela ho qoba CT scan, haholo-holo tsa mpa kapa pelvis. Mekhoa e meng ea ho nka litšoantšo, joalo ka ultrasound kapa MRI, hangata e sebelisoa ho bakuli ba baimana.
Li-contrast agents (dae) li sebelisoa litlhahlobong tse ling tsa CT ho ntlafatsa ponahalo ea methapo ea mali, litho le lisele tse sa tloaelehang. Le ha li le bohlokoa bakeng sa ho ntlafatsa ho nepahala ha tlhahlobo, li hloka tlhokomelo e hlokolosi ka lebaka la likotsi tse ka bang teng. Matšoenyeho a mantlha a kenyelletsa ho kula, ho ka tloha ho ho hlohlona ha bobebe ho isa ho anaphylaxis e matla, le chefo ea liphio - haholo-holo ho bakuli ba nang le ts'oaetso ea renal e neng e le teng pele. Ka hona, ho netefatsa tšireletseho, ho hlahlojoa ka botlalo, ho amehang ho hlahloba histori ea bongaka ea mokuli bakeng sa ho kula, asthma, mosebetsi oa liphio, lefu la tsoekere le meriana ea hona joale, e lokela ho etsoa esale pele.
Mechini ea CT scan ke motheo oa meriana ea sejoale-joale ea tlhahlobo ea mafu. Li hlahisa litšoantšo tse qaqileng, tse fapaneng tsa likarolo tse ka hare tsa 'mele, ho thusa lingaka ho hlahloba le ho phekola maemo a fapaneng, ho tloha ho sithabela maikutlo ho isa mofetšeng. Leha ho na le likotsi tse ka bang teng tse amanang le ho pepeseha ha mahlaseli, melemo ea mechini ea CT scan mabapi le qeto e phahameng, lebelo le potlakileng, le tlhaiso-leseling e felletseng e e etsa sesebelisoa sa bohlokoa haholo ho tsa bophelo bo botle.