Rheumatoid ogbu na nkwonkwo (RA) bụ ọrịa mkpali na-adịghị ala ala nke nkwonkwo. N'ime ahụ, nkwonkwo bụ isi ebe ọkpụkpụ na-agbakọta ma kwe ka mmegharị ahụ. Ọtụtụ n'ime nkwonkwo ndị a - ndị a na-akpọ nkwonkwo synovial - na-enyekwa ujo absorption.
RA bụ ọnọdụ autoimmune, nke usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-emehie oghere nke nkwonkwo gị dị ka 'ndị mba ọzọ' ma na-awakpo ma mebie ha, na-ebute mbufụt na mgbu.
Ọrịa a na-emetụtakarị nkwonkwo aka, nkwojiaka, na ikpere n'ụzọ nha anya. Enweghị ọgwụgwọ ọ bụla, mana enwere ike ijikwa RA site na ọgwụgwọ dị mma, dịka erslọ Ọrụ Maka Nchịkwa na Mgbochi Ọrịa (CDC).
Ihe ịrịba ama na mgbaàmà nke Rheumatoid Arthritis
Rheumatoid ogbu na nkwonkwo bụ ọrịa siri ike nke ndị ọkachamara ahụike ma ọ bụ ndị nyocha na-aghọtachaghị nke ọma.
Ihe ịrịba ama mbụ nke ọrịa, dị ka nkwonkwo nkwonkwo, nkwonkwo mgbu, na nkwonkwo isi ike, na-amalitekarị na nke nta nke nta na ụzọ aghụghọ, na mgbaàmà ji nwayọọ nwayọọ na-etolite n'ime izu ruo ọnwa ma na-akawanye njọ ka oge na-aga. RA na-amalitekarị n'obere ọkpụkpụ aka (karịsịa ndị dị na ala na etiti mkpịsị aka), isi mkpịsị ụkwụ, na nkwojiaka. Isi ike ụtụtụ nke na-adịru nkeji iri atọ ma ọ bụ karịa bụ akara ngosi ọzọ nke RA, site na Arthritis Foundation.
RA bụ ọrịa na-aga n'ihu. Mgbe a na-agwọghị ya, mbufụt nwere ike ịmalite ịmalite n'akụkụ ndị ọzọ nke ahụ, na-ebute nsogbu dị iche iche nwere ike ime ka akụkụ ahụ ndị ọzọ dị, dị ka obi, ngụgụ, na irighiri akwara, ma nwee ike ịkpata nnukwu nkwarụ ogologo oge.
Ọ bụrụ na ị na-enwe mgbaàmà RA, ọ dị mkpa ka a chọpụta ya ozugbo enwere ike ka ị nweta ọgwụgwọ ngwa ngwa.
Ihe na-akpata na ihe ize ndụ nke Rheumatoid Arthritis
RA na-etolite mgbe mkpụrụ ndụ ọbara ọcha, bụ ndị na-echebe anụ ahụ site n'aka ndị mwakpo si mba ọzọ dị ka nje bacteria na nje, na-abanye na synovium (anụ ahụ dị gịrịgịrị nke na-adabere na nkwonkwo synovial). Mbufụt na-esote - synovium na-agbakọta, na-eme ka ọzịza, ọbara ọbara, ọkụ, na mgbu na nkwonkwo synovial.
Ka oge na-aga, synovium na-ere ọkụ nwere ike imebi cartilage na ọkpụkpụ dị n'ime nkwonkwo, yana mee ka ahụ ike na-akwado, ligaments, na akwara.
Ndị nchọpụta amaghị kpọmkwem ihe kpatara usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-awakpo synovium, ma a kwenyere na mkpụrụ ndụ ihe nketa na ihe ndị metụtara gburugburu ebe obibi na-ekere òkè na mmepe nke RA.
Nnyocha na-egosi na ndị nwere mkpụrụ ndụ ihe nketa ụfọdụ, ya bụ mkpụrụ ndụ ihe nketa leukocyte antigen (HLA), nwere nnukwu ihe ize ndụ nke ịmalite RA. Mkpụrụ ndụ ihe nketa HLA na-achịkwa nzaghachi mgbochi ọrịa site na imepụta protein ndị na-enyere usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ aka ịmata protein sitere na ndị mwakpo si mba ọzọ.
Ọnụ ọgụgụ nke mkpụrụ ndụ ihe nketa ndị ọzọ na-egosikwa na ha na-ejikọta ya na RA susceptibility, gụnyere STAT4, PTPN22, TRAF1-C5, PADI4, CTLA4, n'etiti ndị ọzọ, dị ka otu akụkọ dị na magazin Rheumatology si kwuo.
Mana ọ bụghị onye ọ bụla nwere ụdị mkpụrụ ndụ ihe nketa ndị a na-etolite RA, ndị na-enweghị ha ka nwere ike ịzụlite ya. Ya mere, o yikarịrị ka ihe ndị metụtara gburugburu ebe obibi na-ebutekarị ọrịa ahụ, karịsịa na ndị nwere mkpụrụ ndụ ihe nketa na-eme ka ha nwee ike ịnweta ya. Ihe ndị a gụnyere:
Nje virus na nje bacteria (ọ bụ ezie na ụfọdụ ọrịa nwere ike ibelata ihe ize ndụ RA, ọ dịkarịa ala nwa oge)
Hormone ụmụ nwanyị
Mkpughe na ụfọdụ uzuzu na eriri
Ikpughe anwụrụ anwụrụ
Ibu oke ibu, nke na-abawanye ọganihu nke nkwarụ maka ndị nwere RA. Ndị ọrịa buru ibu anaghị enwe ike nweta mgbaghara RA n'agbanyeghị ọgwụgwọ ha nwetara.
Ihe omume na-akpata nchekasị
Nri
N'otu aka ahụ dị mkpa bụ ise siga na a ezinụlọ akụkọ ihe mere eme nke RA na-amụba a onye ize ndụ nke ịzụlite ọnọdụ.
Ụmụaka ndị ruru afọ 16 bụ ndị na-enweta nkwonkwo fụrụ akpụ ma ọ bụ na-egbu mgbu n'ebe ọ bụla n'ime ahụ ka a na-achọpụta na ha nwere ọrịa ogbu na nkwonkwo nke ụmụaka (JIA).
Kedu ka esi achọpụta ọrịa ogbu na nkwonkwo Rheumatoid?
Ọ bụ ezie na ọ dịghị otu ule nwere ike ịchọpụta nke ọma RA, ndị dọkịta na-atụle ọtụtụ ihe mgbe ha na-enyocha mmadụ maka ọrịa ogbu na nkwonkwo.
Usoro nchọpụta ọrịa na-amalitekarị mgbe dọkịta nwetara akụkọ ahụike gị wee mee nyocha anụ ahụ. Ha ga-ajụ gị gbasara mgbaàmà gị ka ịchọọ ihe ịrịba ama nke RA, karịsịa ihe dị ka nkwonkwo nkwonkwo ogologo oge na isi ike nke ụtụtụ nke na-adịru ma ọ dịkarịa ala ọkara otu awa mgbe ị tetara.
Na-esote, dọkịta gị ga-enye iwu nyocha ọbara iji chọpụta rheumatoid factor (RF) na anti-citrullinated protein antibodies (ACPAs), nke nwere ike ịbụ akara akara maka RA ma nwee ike igosi RA. Ị ka nwere ike ịnwe ogbu na nkwonkwo na-egbuke egbuke na-enwe ma ọ bụ na-enweghị ihe nrịbama sistemu nke mbufụt.
Enwere ike iji nyocha onyonyo dị ka X-ray, ultrasound na magnetik resonance onyonyo iji nyere dọkịta aka ikpebi ma nkwonkwo gị emebiwo ma ọ bụ chọpụta mbufụt nkwonkwo, mbuze, na mmụba mmiri.
N'ọdịnihu, ndị dọkịta nwere ike ịchọpụta RA site na iji ọkụ infrared (nonvasive).
Ụdị dị iche iche nke Rheumatoid Arthritis
A na-ekewa ọrịa ogbu na nkwonkwo rheumatoid dị ka seropositive ma ọ bụ seronegative.
Ndị nwere seropositive RA nwere ACPA, nke a na-akpọkwa peptides anti-cyclic citrullinated, dị na nyocha ọbara ha. Ihe mgbochi ndị a na-awakpo nkwonkwo synovial ma mepụta mgbaàmà nke RA.
Ihe dị ka pasent 60 ruo 80 nke ndị a chọpụtara na RA nwere ACPA, na ọtụtụ ndị mmadụ, ọgwụ nje na-ebute ihe mgbaàmà nke RA site na afọ 5 ruo 10, ka Arthritis Foundation na-ekwu.
Ndị nwere seronegative RA nwere ọrịa ahụ na-enweghị ọnụnọ nke ọgwụ nje ma ọ bụ RF n'ime ọbara ha.
Ogologo oge nke Rheumatoid Arthritis
RA bụ ọrịa na-aga n'ihu na nke na-adịghị ala ala. Mmebi nke ọkpụkpụ nkwonkwo na-apụta n'isi mmalite nke ọrịa ahụ, ọ na-abụkarị n'ime afọ abụọ mbụ, dịka Johns Hopkins Arthritis Center si kwuo. Ọ bụ ya mere ọgwụgwọ mbụ ji dị mkpa.
Site na ọgwụgwọ dị irè, nke mbụ, ọtụtụ ndị nwere RA nwere ike ịdị ndụ dị ka ha na-emekarị, na ọtụtụ ndị nwere ike nweta mgbaghara nke mgbaàmà. Nke a apụtaghị na a gwọọla gị kama na a na-ebelata mgbaàmà gị ruo n'ókè ị nwere ike ịrụ ọrụ zuru oke na nkwonkwo gị adịghị emebi emebi site na RA. Ọ dịkwa ike nweta mgbaghara wee laghachi azụ, ma ọ bụ nwetaghachi akara ngosi gị.
Ma mgbaghara adịghị eme onye ọ bụla, na n'ihi na mgbu na mgbaàmà ndị ọzọ nke RA nwere ike ịgbanwe ka oge na-aga, nchịkwa mgbu nwere ike ịbụ nchegbu na-aga n'ihu. Na mgbakwunye na ọgwụ mgbu dị ka ọgwụ ndị na-adịghị na steroidal anti-inflammatory na corticosteroids, enwere ọtụtụ nhọrọ maka enyemaka mgbu maka ndị bi na RA. Ndị a gụnyere, n'etiti ndị ọzọ:
Ihe mgbakwunye mmanụ azụ
Ọgwụ ọkụ na oyi
Mmega ahụ na mmegharị
Usoro nke uche dị ka mbelata nchekasị dabere na nnabata na ọgwụgwọ ntinye aka
Ntugharị biofeedback
