Ọrịa obi ka bụ ihe ịma aka ahụike siri ike n'ime ọha mmadụ taa, yana ọrịa myocardial infarction (obi nkụchi) bụ otu n'ime ụdị kachasị njọ. Kwa afọ, ọtụtụ nde ndụ na-efunahụ ma ọ bụ na-emetụta nkụchi obi, na-eme ka ọ dị mkpa ịghọta mgbaàmà na nzaghachi ziri ezi. Edemede a na-enye nyocha miri emi nke nkụchi obi, gụnyere ihe ha bụ, ihe kpatara ha, mgbaàmà nkịtị, na omume kwesịrị ekwesị ị ga-eme, hụ na ị dị njikere nke ọma ịzaghachi ihe mberede a dị oke egwu.
Nkebi 1: Ịghọta Mwakpo Obi
1. Kedu ihe bụ Mwakpo Obi?
Ọrịa obi, nke a makwaara dị ka infarction myocardial, bụ ọnọdụ obi siri ike nke na-eme mgbe a kwụsịrị ọbara na-enye anụ ahụ obi, nke na-abụkarị n'ihi nkwụsị nke akwara obi. Akwara akwara ndị a bụ ọwa dị mkpa maka ibuga oxygen na nri na akwara obi. Mgbe a kpọchiri ha, akụkụ ahụ ike nke obi nwere ike imebi ma ọ bụ nwụọ n'ihi enweghị oxygen, nke bụ ihe ndabere nke nkụchi obi.
2. Ihe na-akpata na ihe ize ndụ maka ọgụ obi
A na-ejikọtakarị nkụchi obi na ihe dị iche iche, gụnyere ọbara mgbali elu, cholesterol dị elu, ise siga, ọrịa shuga, oke ibu, na akụkọ ihe mere eme ezinụlọ nke ọrịa obi. Ihe ndị a na-abawanye ohere nke ịmepụta plaques n'ime akwara akwara, n'ikpeazụ na-eduga n'ịmepụta mkpụkọ ọbara. Na mgbakwunye, afọ, okike, na mkpụrụ ndụ ihe nketa nwekwara ike imetụta ihe ize ndụ nke inwe nkụchi obi. Ya mere, ịghọta ihe ize ndụ gị na ime ihe iji belata ha dị oke mkpa maka ahụike obi.
Mgbaàmà na-emekarị nke nkụchi obi
Mgbaàmà nke nkụchi obi nwere ike ịdịgasị iche site na mmadụ gaa na onye ọzọ, mana ụfọdụ akara ngosi na-agụnye:
Ihe mgbu obi siri ike, nke a na-akọwakarị dị ka arọ, ịma aka, ma ọ bụ nrụgide, nke nwere ike ịgbapụta n'azụ, ubu, na ogwe aka. Ihe mgbu a na-adịru ọtụtụ nkeji ma ọ bụ karịa.
Ọgbụgbọ na vomiting
Obere ume
Nchegbu na-adịgide adịgide
Profuse ọsụsọ
Ike ọgwụgwụ
Ike na ogologo oge mgbaàmà ndị a nwere ike ịdịgasị iche n'etiti ndị mmadụ n'otu n'otu, mana ọ dị mkpa ịmụrụ anya, n'ihi na ihe ndị a nwere ike igosi nkụchi obi.
Nkebi 2: Ịzaghachi Ọrịa Obi
1. Ịmata Mgbaàmà Mgbawa Obi
Ịghọta ihe mgbaàmà nke nkụchi obi dị oké mkpa n'ihi na ịmara ngwa ngwa na ime ihe nwere ike ịzọpụta ndụ. Ọ bụrụ na gị ma ọ bụ onye ị maara na-enweta mgbaàmà ndị a, mee ihe ozugbo:
Ihe mgbu obi siri ike, na-esonyere ya na mkpụmkpụ ume na ọgbụgbọ.
Mgbu na-adịgide ma ọ bụ na-akawanye njọ.
2. Ịkpọ Ọrụ Mberede
Ozugbo ị chere na gị ma ọ bụ onye ọzọ nwere ike na-enwe nkụchi obi, kpọọ ọrụ mberede ozugbo (dị ka 911 ma ọ bụ nọmba mberede mpaghara gị). Anwala ibufe onwe gị ma ọ bụ chọọ ụdị enyemaka ọzọ, ebe ọ bụ na oge dị mkpa maka ndị ọrịa nkụchi obi. Ndị otu nzaghachi ihe mberede nwere ọkachamara na akụrụngwa dị mkpa iji nye nlekọta kacha mma.
3. Iji Aspirin (Ọ bụrụ na akwadoro)
Ọ bụrụ na dọkịta dụrụ gị ọdụ na ị nọ n'ihe ize ndụ nke nkụchi obi, ha nwere ike ịkwado ịta aspirin mgbe mgbaàmà nkụchi obi pụtara. Aspirin nwere ike inye aka gbochie mkpụkọ ọbara ma belata ọrụ obi. Agbanyeghị, jiri naanị aspirin dị ka onye ọkachamara ahụike gwara ya, ebe ọ nwere ike ọ gaghị adabara onye ọ bụla.
4. Izere Ọrụ siri ike
N'oge mmalite nke mgbaàmà nkụchi obi, zere mmega ahụ siri ike. Izu ike dị mkpa, n'ihi na ịrụsi ọrụ ike nwere ike ime ka mgbaàmà ka njọ ma mee ka nsogbu dị na obi dịkwuo elu.
5. Na-eme Mweghachi nke Obi (CPR) ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa
Ọ bụrụ na a zụrụ gị na CPR ma mara ka esi enye ya, mee ihe mgbe ọ dị mkpa. CPR nwere ike inye aka idowe ikuku oxygen ruo mgbe enyemaka ahụike rutere. Ọ bụrụ na ịmabeghị CPR, onye na-ezipụ na ahịrị ekwentị mberede nwere ike iduzi gị site na usoro kwesịrị ekwesị mgbe ọ kpọchara maka enyemaka.
Nkebi nke 3: Nlekọta onwe onye mgbe ị na-eche enyemaka ahụike
1. Nọrọ jụụ
N'agbanyeghị na ọ na-esiri ike n'oge nkụchi obi, gbalịa ka ị nọrọ jụụ dịka o kwere mee. Nchegbu nwere ike ime ka mgbaàmà ka njọ ma mee ka ibu dị n'obi dịkwuo elu. Usoro iku ume miri emi na ntụgharị uche nwere ike inyere gị aka izuike ahụ na uche gị.
2. Ata aspirin (Ọ bụrụ na akwadoro)
Ọ bụrụ na dọkịta gị akwadoro ịta aspirin mgbe mgbaàmà nkụchi obi na-eme, soro ntuziaka ha. Dị ka e kwuru na mbụ, aspirin nwere ike inye ụfọdụ ahụ efe, ma atụpụtala ya n'onwe ya, n'ihi na ọ nwere ike ịkpata mmetụta ọjọọ n'ahụ ụfọdụ ndị mmadụ.
3. Soro ndụmọdụ ahụike
Ozugbo ndị otu nzaghachi ahụike bịarutere, ọ dị oke mkpa ịgbaso ndụmọdụ ha. Ha ga-enyocha ọnọdụ gị ma mee usoro ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị, nke nwere ike ịgụnye ọgwụ ma ọ bụ usoro ntinye aka.
4. Chọọ enyemaka na nkwado n'aka ezinụlọ na ndị enyi
Nkwado sitere n'aka ndị ị hụrụ n'anya dị mkpa n'oge usoro mgbake. Egbula oge ịchọ enyemaka ma kesaa mmetụta gị. Ọrịa obi ọ bụghị naanị na-emetụta ahụ kamakwa ọ nwere mmetụta uche, na-eme ka ọnụnọ na nkwado nke ndị ọzọ baa uru n'ịnagide ihe ịma aka a.
Nkebi nke 4: igbochi mwakpo obi
1. Mkpa nke ibi ndụ ahụike
Ịnabata ụdị ndụ dị mma bụ isi ihe na-egbochi nkụchi obi. Nke a bụ ụfọdụ ndụmọdụ:
2. Nọgide na-eri nri dị mma: Na-eri ọtụtụ mkpụrụ osisi, akwụkwọ nri, ọka zuru oke na abụba dị mma ka ị na-ebelata oke abụba na cholesterol.
Mmega ahụ na-agafeghị oke: Na-emega ahụ ma ọ dịkarịa ala nkeji 150 nke mmega ahụ aerobic siri ike kwa izu, dị ka ịga n'ike n'ike, ịgba ígwè, ma ọ bụ igwu mmiri.
Mbelata nchekasị: Mụta usoro nlekọta nchekasị, dị ka ntụgharị uche, yoga, ma ọ bụ mmega ahụ iku ume.
Nweta ụra zuru oke: Gbaa mbọ hụ na ụra abalị zuru oke iji kwado ahụike obi.
Ihe njikwa ihe egwu
Ọ bụrụ na a chọpụtala gị na ọ nwere ọbara mgbali elu, cholesterol dị elu, ọrịa shuga, ma ọ bụ ihe ndị ọzọ dị ize ndụ maka nkụchi obi, soro onye na-ahụ maka ahụike gị na-arụkọ ọrụ iji nyochaa ma jikwaa ọnọdụ ndị a mgbe niile. Ọgwụ na mgbanwe ndụ nwere ike ịdị mkpa.
3. Mmega ahụ na ndụmọdụ iri nri dị mma
Mmega ahụ na-agafeghị oke na nri dị mma ọ bụghị nanị na-ebelata ihe ize ndụ nke nkụchi obi kamakwa na-akwalite ọdịmma n'ozuzu ya. Ebe ọ bụ na ọnọdụ anụ ahụ na mkpa onye ọ bụla dị iche, kpọtụrụ dọkịta ma ọ bụ ọkachamara n'ihe gbasara nri maka imepụta atụmatụ mmega ahụ ahaziri iche na usoro nri.
4. Kwụsị ịṅụ sịga ma gbochie ịṅụ mmanya na-aba n'anya
Ịkwụsị ise siga bụ otu n'ime ihe kachasị mkpa iji gbochie nkụchi obi, n'ihi na ise siga bụ isi ihe ize ndụ. Na mgbakwunye, ịmachi ịṅụ mmanya na-aba n'anya dị mkpa, n'ihi na ịṅụbiga mmanya ókè nwere ike ime ka ohere nke ọrịa obi dịkwuo elu.
Mgbu obi bụ nchegbu ahụike siri ike, mana site n'ịghọta mgbaàmà ya na omume ziri ezi, anyị nwere ike ibelata ihe ize ndụ ma chebe ahụike obi anyị. Cheta, ịmara n'oge na ọgwụgwọ nwere ike ịzọpụta ndụ. Anyị na-atụ anya na akụkọ a enyerela gị aka ịghọtakwu nkụchi obi na otu esi azaghachi nke ọma. Ọ bụrụ na gị ma ọ bụ ndị ị hụrụ n'anya nwere nsogbu metụtara obi ma ọ bụ nchegbu ahụike ndị ọzọ, jide n'aka na ị gakwuru onye ọkachamara ahụike maka ndụmọdụ na nlekọta ahaziri iche.
